Deda Jovo sa Romanije – život, recepti i legende o čuvenom travaru

Deda Jovo sa Romanije – život i recepti čuvenog travara Jove Mijatovića

Jovo Mijatović, poznatiji kao Deda Jovo sa Romanije, bio je jedan od najpoznatijih narodnih travara u bivšoj Jugoslaviji. Njegovo ime decenijama se povezivalo sa lekovitim biljem, narodnim receptima i tradicionalnim načinima lečenja.

Na Romaniji je proveo veliki deo života sakupljajući biljke, pripremajući čajeve i meleme i beležeći iskustva stečena tokom više od šest decenija.

Ko je bio Deda Jovo sa Romanije?

Jovo Mijatović rođen je 1886. godine u selu Zagajevi, na području Romanije, a preminuo je 1986. godine.

Odrastao je u siromašnom planinskom kraju, daleko od bolnica, škola i lekara.

Prema biografskom zapisu iz njegove knjige, tek kasnije u životu naučio je da čita i piše.

Baba Stanija – od nje je naučio o lekovitom bilju

Njegova baba Stanija bila je poznata romanijska vidarka.

Još kao dečak Jovo je zajedno s njom odlazio u prirodu, sakupljao lekovite biljke i učio kako su se tradicionalno koristile.

Vremenom je stekao veliko iskustvo, koje je dopunjavao razgovorima sa drugim poznavaocima narodnih lekova.

Deda Jovo u Prvom svetskom ratu

Tokom Prvog svetskog rata služio je kao bolničar u austrougarskoj vojsci.

Boravio je na Tirolu, u Pešti i Beču, gde je imao priliku da upozna različite načine zbrinjavanja bolesnika i ranjenika.

Posle rata vratio se na Romaniju, gde je nastavio da priprema tradicionalne biljne pripravke.

Kako je postao poznat širom Jugoslavije?

Vremenom se glas o Jovi Mijatoviću proširio daleko izvan Romanije.

Ljudi su dolazili iz različitih krajeva Jugoslavije tražeći pomoć i savete.

Njegov rad izazivao je različite reakcije. Jedni su ga smatrali izuzetnim poznavaocem lekovitog bilja, dok su drugi osporavali njegove metode.

Zbog bavljenja narodnim lečenjem imao je i probleme sa tadašnjim vlastima.

Deda Jovo, Tito i američki predsednici – legenda koja se i danas prepričava

Jedna od najzanimljivijih priča vezanih za Deda Jovu govori o njegovom navodnom odlasku u Sjedinjene Američke Države.

Prema novinskim svedočenjima i pričama koje su se decenijama prenosile, američki predsednik Ričard Nikson navodno je čuo za travara sa Romanije i zatražio njegovu pomoć zbog bolesti člana porodice.

U toj priči važnu ulogu imao je Josip Broz Tito, koji je, prema predanju, pomogao da Jovo Mijatović otputuje u Ameriku.

Pojedini novinski tekstovi navode da je Jovo boravio u Americi i da je kasnije pozivan da pomogne i predsedniku Džeraldu Fordu.

Priča o njegovom boravku u Beloj kući, kao i o dragocenom prstenu koji je navodno dobio od Niksona, ostala je deo legende o čuvenom travaru.

Međutim, nezavisni istorijski i medicinski dokazi koji bi potvrdili ova lečenja nisu pronađeni. U dostupnim izvorima ne postoji ni pouzdana potvrda da je Deda Jovo lečio Josipa Broza Tita ili Džona F. Kenedija.

Bez obzira na istorijsku verodostojnost tih priča, one pokazuju koliko se daleko proširio glas o travaru sa Romanije.

Video: Deda Jovo sa Romanije

Pogledajte video-zapis o životu i radu Jove Mijatovića, poznatog kao Deda Jovo sa Romanije.

Pogledajte video o Deda Jovi na YouTube-u

Knjiga „Lečenje biljem“ i narodni recepti

Deda Jovo je tokom života sakupljao tradicionalne recepte za različite tegobe.

U njegovim zapisima nalaze se biljne mešavine, čajevi, melemi i drugi narodni pripravci.

Posebno je zanimljivo što mnogi recepti sadrže precizne količine biljaka, opis pripreme i tradicionalni način upotrebe.

Među njima je i recept za prehladu, grip i kijavicu, u kojem se pominju žalfija, ren, srčanik, borovnice i druge biljke.

Na kraju života želeo je da stečeno znanje ostavi budućim generacijama.

Porodica i život na Romaniji

Prema biografskom zapisu iz njegove knjige, Jovo Mijatović imao je šesnaestoro dece.

Uprkos velikoj porodici i teškim životnim uslovima, nastavio je da sakuplja lekovito bilje i zapisuje tradicionalne recepte.

Njegova želja bila je da iskustvo koje je sticao više od šezdeset godina ne nestane zajedno sa njim.

Nasleđe Deda Jove sa Romanije

Deda Jovo ostao je zapamćen kao jedna od najpoznatijih ličnosti narodne medicine na prostoru bivše Jugoslavije.

Njegov život predstavlja zanimljivo svedočanstvo o tradicionalnim znanjima, narodnim običajima i istoriji upotrebe lekovitog bilja.

Iako delotvornost njegovih recepata nije naučno potvrđena, knjige i priče o njemu predstavljaju deo kulturnog nasleđa Romanije.

Izvori: Biografski zapis iz knjige „Lečenje biljem“ Jove Mijatovića; Dobro jutro, feljton o Deda Jovi sa Romanije (2019); novinski razgovori sa potomcima Jove Mijatovića.

Napomena LekZa: Članak je istorijskog i informativnog karaktera. Opisani narodni recepti nisu zamena za medicinski potvrđene načine lečenja.