azot-suboksid i kiseonik

Neanestetska koncentracija N2O u smeši sa kiseonikom (1 : 1, v/v) povećava respiratorni minutni volumen u mirovanju, ali bez uticaja na reakciju na CO2.

Primena mešavine N2O i kiseonika u jednakim volumnim odnosima zajedno sa halotanom u stomatološkoj anesteziji skraćuje vreme indukcije anestezije kao i brzinu oporavka posle anestezije u poređenju sa anestezijom halotanom i 100% kiseonikom.

Najčešće se koristi u mešavini sa kiseonikom u odnosu 1 : 1 (50% N2O i 50% O2) ili 2 : 1 (66% N2O i 33% O2) pri višem protoku gasova (približno 6 L/min). Ostale koncentracije koriste se prema uputstvu anesteziologa, a u cilju obezbeđivanja maksimalne bezbednosti pacijenata. Kod primene anestezije sa malim protokom gasova od 1 L/min (engl. low flow anesthesia) isključivo se koristi uz 50% kiseonika. Kod primene anestezije sa minimalnim protokom gasova od 0,5 L/min (engl. minimal flow anesthesia), N2O se mora koristiti uz 60% kiseonika. Azot suboksid ne treba da se u kontinuitetu primenjuje duže od 12 sati, u izuzetnim slučajevima 24 sata i ne češće nego na svaka 4 dana.

Azot suboksid se ne sme primenjivati bez obezbeđivanja odgovarajuće oksigenacije (videti doziranje). Ne sme se primenjivati u stanjima šoka, hipoksije, hipovolemije, teške hemoragije i hipotenzije. Pored toga azot suboksid se ne sme primenjivati kod pacijenata sa sledećim bolestima/simptomima/stanjima:

Nakon opšte anestezije uz korišćenje velikih koncentracija azot suboksida, javlja se dobro poznati rizik od hipoksije (difuzijska hipoksija) koju izaziva ne samo alveolarna mešavina gasova, već i refleksni odgovor na hipoksiju, hiperkapniju i hipoventilaciju. Nakon opšte anestezije, do buđenja pacijenta, preporučuje se dodatna primena kiseonika i praćenje saturacije kiseonika pulsoksimetrom.

Azot suboksid je za ljudski organizam inertan gas. On posle inhalacije prelazi u CNS gde (u kombinaciji sa kiseonikom i drugim opštim anesteticima) ispoljava svoje dejstvo. Po prestanku unosa inhalacijom, azot suboksid se u roku od 3-5 minuta izluči iz organizma, takođe preko pluća (neznatno i preko kože) u nepromenjenom obliku (99,9%).

Lek Azot suboksid SOL se primenjuje samo nakon pripreme smeše sa najmanje 21% kiseonika

Koncentracija kiseonika u gasnoj smeši (FiO2) mora biti najmanje 21% tokom indukcione faze. Za početak u praksi, obično se koristi 30%. Udahnuta koncentracija kiseonika može biti povećana na 100% ako je neophodno. Parcijalni pritisak kiseonika mora biti iznad 8.0 kPa ili 60 mmHg, sa saturacijom hemoglobina > 90%. Obavezan je redovni monitoring parcijalnog pritiska kiseonikom u arterijama (PaO2) ili upotreba pulsnog oksimetra (saturacija kiseonikom (SpO2)) i klinička procena. Cilj je postići efektivnu koncentraciju kiseonika u udahnutom vazduhu koji je bi trebao biti što niži za svakog pojedinačnog pacijenta.

Hipoksija se može razviti nakon prestanka primene smeše azot suboksid/kiseonik, koja je rezultat ekskrecije azot suboksida iz telo u pluća. Preporučuje se da se pluća privremeno ventiliraju sa 100% medicinskim kiseonikom nakon prestanka primene terapije azot suboksidom. Parcijalni pritisak kiseonika i saturaciju potrebno je pratiti 15 minuta nakon završetka administracije azot suboksidom.

Lek Azot suboksid SOL u ekvimolarnoj količini sa kiseonikom (50% v/v azot suboksida i 50% v/v kiseonika) je indikovan za lečenje kratkotrajnih bolnih stanja blagog do umerenog intenziteta kada je potrebno postići brz efekat i povlačenje analgetičkog dejstva. - Koristi se kao osnovni anestetik u kombinaciji sa ostalim inhalacionim ili intravenskim anesteticima kod odraslih i dece starije od mesec dana. Minimalna količina kiseonika u smeši ne sme biti manja od 21% v/v.

Azot-suboksid treba primenjivati u kombinaciji sa kiseonikom, koristeći posebnu opremu koja obezbeđuje dostavu mešavine azot-suboksida i kiseonika. Ova oprema treba da ima sistem praćenja koncentracije kiseonika i alarm koji prevenira primenu hipoksične mešavine gasova (FiO2 < 21 % v/v).

Nakon opšte anestezije tokom koje su primenjene velike koncentracije azot-suboksida, postoji dobro poznati rizik od hipoksije (difuziona hipoksija) koja je izazvana ne samo alveolarnom mešavinom gasova nego i refleksnim odgovorom na hipoksiju, hiperkapniju i hipoventilaciju. Primena kiseonika i praćenje saturacije kiseonikom pomoću pulsnog oksimetra se preporučuje nakon opšte anestezije.